آيين‌نامه‌ها

معیارهای ارزیابی جایگاه های الکترونیکی (وب سایت های) شركت‌هاي زيرمجموعه وزارت نيرو - نسخه 5 - خرداد 95
1395/03/26
بخش عمومي:
ردیف شـــــــــــرح امتیاز نمره
1

عمومي:

  • پرچم کامل و رسمی جمهوری اسلامی ایران (5)
  • وجود نقشه سایت[1] يا فهرست موضوعي[2] (5)
  • جستجوی ساده (5)
  • جستجوي پيشرفته (در اين امكان فيلترگذاري براي كل محتواي سايت انجام مي‌شود، اين امكان در برخي سايت‌ها مي‌تواند با فيلد بعد تركيب شود) (5)
  • فيلترگذاري اختصاصي (دربخش‌هايي كه تعدد اسناد و اطلاعات وجود دارد – مانند قوانين و مقررات – براساس دسته‌بندي مناسبي كه در بخش "اخبار و اطلاعات" – رديف 3 معيارها - آمده است، در جهت سهولت دسترسي به اطلاعات امكان فيلترگذاري قرار داده شود. تفاوت فيلتر با جستجوي پيشرفته در اين است كه فيلتر فقط اطلاعات همان بخش را نمايش مي‌دهد) (5)
  • امكان نسخه قابل چاپ كليه صفحات (10)
  • وجود نسخة انگليسي (حداقل محتوا در نسخة انگليسي، بايد شامل بخش "معرفي و ارتباط" – رديف2 معيارها - باشد) (10)
  • شمارشگر مراجعان براي هر صفحه (5)
  • مکان فضای میزبانی سایت در داخل کشور (5)
  • اختصاص آدرس با پسوند .ir (5)
  • تناسب نام دامنه با حوزه فعاليت و نيز كوتاه بودن آدرس (5)
  • سازگاري با مرورگرهاي مختلف به صورتيكه جايگاه در همه مرورگرها به يك شكل واحد مشاهده شود (حداقل چهار مرورگر  Internet Explorer, Fire Fox, Google Chrome, Opera) (5)
70  
2

معرفي و ارتباط:

  • معرفی کامل شامل: آرم، شرح وظایف کلی، تشکیلات و ساختار سازماني (ساختار به صورت ابرمتني[3] يا فراپيوند[4] درج شده باشد و حتي‌المقدور از تصوير چارت استفاده نگردد)، هدف، سياست، خط مشي، ماموريت، چشم انداز، نوع فعاليت، خدمات مرتبط با موضوع جايگاه و معرفي واحدهای وابسته (10)
  • اطلاعات تماس موارد زير (با رعايت شرح موجود در بندهاي A، B و C):
  1. شركت ارزيابي شونده (5)
  2. مديران صاحب مسئوليت و پاسخگوي شركت و چگونگي تعيين وقت ملاقات (5)
  3. مسئول بارگذاري محتواي جايگاه (5)
  4. سازمان‌هاي بالادستي، زيرمجموعه و همكار (5)
 
  1. اطلاعات تماس فردي شامل: نام و نام خانوادگي، سمت، موضوع پاسخگويي (بازديد كننده بايد بداند در چه موضوعي مي‌تواند با فرد مورد نظر تماس بگيرد) آدرس پستي (آدرس پستي بايد كامل و شامل كدپستي، نام ساختمان، پلاك، طبقه، شماره يا عنوان اتاق باشد)، شماره تلفن مستقيم و داخلي (اعلام كد يا پيش‌شماره شهرستان) ، پست الكترونيك سازماني، نمابر
  2. اطلاعات تماس شركت شامل: شماره تلفن‌خانه، گويا، نمابر، آدرس پستی، پست الکترونیک (e-Mail)، ساعات كار و ايام تعطيلات دستگاه، تصوير نقشه دسترسي به آدرس، آدرس الكترونيكي جايگاه (اعلام آدرس جايگاه در اين بخش جهت تكميل اطلاعات ارائه شده به بازديد كننده بوده و ارتباطي به بخش پيوندها ندارد)
  3. درجهت جلوگيري از هجوم ايميل‌هاي تبليغاتي و اسپم، اعلام پست الكترونيك بايد با فرمت غير قابل شناسايي توسط رباتهاي الكترونيك باشد – مثال: name(at)site.ir
 
  • وجود فرم الكترونيك جهت ارتباط با مديران شركت و نيز مسئول جايگاه، با حفظ محرمانگي (محرمانگي در اينجا به معناي اجباري نبودن تكميل فيلدهاي مشخصات شخصي است) (10)
  • وجود دو عنوان "تماس با ما" و "دربارة ما" با محتواي موارد فوق (5)
  • مشاهده دو عنوان "تماس با ما" و "دربارة ما" در بخش مشخصي از جايگاه (بعضاً مشاهده شده در برخي جايگاه‌ها اين دو عنوان در دو بخش متفاوت – يكي در منوي بالا و ديگري در منوي سمت راست- درج شده‌اند و بيننده به راحتي قادر به مشاهده آنها نيست) (5)
50  
3

اخبار و اطلاعات:

  • مجزا بودن جايگاه خبري از جايگاه اصلي شركت (در جهت استفاده بهتر بازديدكننده از امكانات جايگاه اصلي، جايگاه خبري به صورت يك زيرسايت با فرمت  http://news.site.ir ايجاد شود) (10)
  • اطلاع رساني شامل:
  1. اخبار، رویدادها و اطلاعیه‌ها با ذکر مرجع و تاریخ درج و وجود نسخه RSS (RSS فقط برای بخش خبر) (5)
  2. فعالیت‌ها و تصمیم‌هاي مسئولان دستگاه، با ذكر تاريخ رخداد (5)
  3. اطلاعات آماری مربوط به آن دستگاه در بخش مستقل با ذکر تاریخ استخراج (10)
  4. مجموعه قوانین، مقررات، آئین‌نامه‌ها، بخشنامه‌ها و ضوابط، با ذكر تاريخ تصويب سند (در صورت تعدد عناوين، اسناد اين بخش در دو دسته‌بندي موضوعي و نوع سند ارائه گردند) (15)
  5. وجود بخش‌هايي مانند نشريه، مقاله، گزارش و برنامه‌هاي جاري و آتي، با ذكر تاريخ توليد (در صورت تعدد عناوين، اسناد اين بخش در دو دسته‌بندي موضوعي و نوع سند ارائه گردند) (10)
  6. وجود بخش گالري تصاوير با ذكر تاريخ (دسته‌بندي مناسب، انتخاب عناوين كلي و نيز توضيح مختصر براي هر عكس در اين بخش از اهميت خاصي برخوردار است) (5)
  7. درج شناسنامه خدمات الكترونيك، غيرالكترونيك و واگذار شده به دفاتر پيشخوان (10)
  8. فهرست خدمات قابل ارائه در دفاتر پيشخوان دولت و ليست دفاتر ارائه دهنده آن خدمات (10)
  9. درج راهنماي نحوة تكميل فرم‌هاي الكترونيكي موجود در جايگاه (10)
90  
4

پيوندها:

  • معرفی آدرس جايگاه‌هاي اينترنتي دستگاه‌هاي بالادستي، زيرمجموعه، جايگاه‌هاي همكار و مرتبط (سازمان‌های غیروابسته) با دسته‌بندي مناسب و مجزا (5)
  • لينك به فهرست جايگاه‌هاي صنعت آب و برق - موجود در پرتال وزارت نيرو به آدرس www.moe.gov.ir  (به دليل تغييرات مستمر آدرس شركت‌هاي مرتبط با صنعت آب و برق لينك به پرتال وزارت نيرو به عنوان مرجع داراي امتياز است) (10)
  • درج تیتر مناسب از آدرس پایگاه اطلاع‌‌رسانی دفتر مقام معظم رهبری، ریاست جمهوری، پرتال ملي و استاني و ساير لينك‌هاي بخشنامه‌اي، در نقطه‌ای مناسب در صفحه اصلی سایت (5)
  • عدم وجود لينك‌هاي غيرفعال (5)
  • لينك‌هاي خارجي (بجز صفحات داخل خود جايگاه) در صفحة جديد باز شوند (اين امكان باعث مي‌شود تا بيننده از صفحة مورد بازديد خارج نشود) (5)
                نكته: كليه URLهاي درج شده در اين بخش بايد لينك به همان آدرس بوده تا بيننده نياز به كپي كردن آدرس در مرورگر نداشته باشد.
30  
5

پرسش و نظر:

  • وجود بخش ارسال نظر به دو صورت متن[5] و راي[6] (5)
  • بخش پرسش‌های متداول FAQ[7] (10)
  • امكان طرح پرسش جديد (خارج از ليست FAQ) از طرف بازديد كننده، توسط فرم الكترونيك (5)
20  
6

جلوه‌هاي ويژه:

  • عدم استفاده از نوشتارها و گرافیک‌های متحرک، موسیقی و Pop Up (5)
  • در صورت استفاده از تصاوير و جلوه‌هاي رسانه‌اي (Flash)، با ابعاد مناسب، كم حجم و نيز مرتبط با موضوع فعاليت جايگاه استفاده شده باشد (5)
10  
7

متن:

  • استفاده از فونت‌هاي با استاندارد Unicode و خوانا (مانند Tahoma) با سايز مناسب (در سايز Small و يا Point 12 و يا 13px) (5)
  • رنگ متن بايد متناسب با موضوع جايگاه بوده و از تعدد رنگ‌ متن در يك صفحه پرهيز شود (5)
  • از Bold و Italic نمودن فقط براي عناوين كوتاه استفاده شود (5)
  • عدم استفاده از واژگان بيگانه براي كلماتي كه معادل فارسي آن وجود دارد و عدم اشتباه تايپي (5)
20  
8

صفحة اصلي:

  • سرعت مناسب بارگذاري (بالاآمدن) صفحه اصلي جايگاه  (15)
  • طراحي صفحة اصلي به يكي از دو روش زير :
  1. سنتي: بدون عرض و ارتفاع اضافي باشد (بدون اسكرول - بدون نياز به لغزاندن صفحه) (اين مورد براي مانيتورهاي 17 اينچ به بالا و رزلوشن حدود 1024*1280 بررسي مي‌شود) (5)
  2. جديد: براساس آخرين استاندارد سئو[8]، صفحه اصلي مي‌تواند اسكرول ارتفاعي داشته باشد مشروط بر استفاده از آيكن‌هاي و كادرهاي بزرگ، عناوين و منوهاي مناسب جهت استفاده ساده‌تر و كليك در موبايل‌هاي لمسي، فبلت، تبلت و مانيتورهاي لمسي (در اين حالت عدم وجود اسكرول افقي همچنان مدنظر است) (15)
  • امکان دسترسی به صفحه اصلي سایت از همه صفحه‌ها، حداقل به يكي از شيوه‌هاي زير: (5)
  1. مشاهده عنوان "صفحه اصلي" در همه صفحات و در يك جاي واحد
  2. لينك بودن آرم شركت (موجود در لوگو) به صفحه اصلي
  • ناوبري مناسب در همه صفحات (مشخص بودن مكان كاربر در هر نقطه[9] و وجود پيوند به يك صفحه بالاتر) (5)
  • دسترسي مستقيم به صفحات و بخش‌هاي مهم جايگاه از صفحة اصلي، خصوصاً خدمات الكترونيكي (بيننده به راحتي بتواند به خدمت مورد نظر خود برسد اين امر فراي از منوي اصلي بوده و مي‌تواند توسط آيكن‌هاي مشخص و يا طراحي مناسب تحقق پذيرد) (5)
  • عدم استفاده از كدهاي آماده جايگاه‌هاي ديگر، جهت حفظ امنيت و يكپارچگي كدهاي جايگاه (مانند اوقات شرعي، آماربازديد، وضعيت آب و هوا و...) (10)
  • درج شعار سال در صفحة اصلي (شعار سال مي‌تواند در MasterPage –مثلاً بنر سايت- قرار داده شود تا در كليه صفحات قابل مشاهده باشد، همچنين درج شعار سال در زيرسايت‌هاي شركت اجباري نيست)
60  
9

حقوق معنوي:

  • قانون كپي رايت: اعلام مجاز (با ذكر شرايط) يا غيرمجاز بودن استفاده از مطالب جايگاه (5)
  • حريم خصوصي: اعلام به كاربران (مانند تكميل كنندگان فرم‌هاي الكترونيكي) كه اطلاعات خصوصي آنها در اختيار عموم قرار نمي‌گيرد (5)
  • رعايت حقوق معنوي پديدآورندگان مطالب مندرج در جايگاه و ذكر نام، آدرس جايگاه و لينك به مرجع مطالب (5)
  • وجود اطلاعات مربوطه به نويسندگان و ويرايش كنندگان صفحات جايگاه (5)
20  
10

محتوا:

  • پوشش و جامعيت اطلاعات و مطابق بودن محتوا با هدف و ماموريت جايگاه (اين بند متون و محتوا را در حالت كلي ارزيابي مي‌كند و به انشاء متون كاري ندارد) (10)
  • گويا و واضح بودن متون و محتواي مطالب (در اين بند انشاء متون مورد ارزيابي قرار گرفته به صورتي كه ابهامي براي بيننده باقي نماند و بدون نياز به تماس تلفني يا مراجعه حضوري به هدف خود برسد) (10)
  • استفاده از عناوين مرتبط، گويا و قابل فهم (گروه‌بندي و دسته‌بندي مناسب منو‌ها، مطالب و موضوع‌هاي موجود در جايگاه جهت هدايت بهتر بيننده) (10)
  • تطابق عنوان با محتواي هر صفحه (10)
  • سلسله مراتبي بودن محتوا (زيرعنوان‌ها و زيرمنو‌ها كاملاً مرتبط با عنوان اصلي بوده و بيننده به راحتي بتواند پيش‌بيني عناوين زيرين را بنمايد) (10)
  • عدم وجود موارد زير:
  1. صفحات بدون محتوا (10)
  2. لينك‌هاي داخلي غير فعال (10)
  3. صفحات و لينك‌هاي تكراري (10)
  4. مطالب (اخبار، مقاله، ارائه مطلب و...) سایر جايگاه‌های نامرتبط (كپي كردن مطالب نامرتبط با موضوع جايگاه و بدون ذكر منبع و بارگذاري فايل‌هاي توليد شده توسط ساير جايگاه‌ها در جايگاه شركت، از مصاديق اين بند است) (10)
  • به‌روزرسانی مستمر جايگاه با درج تاریخ به‌روزرسانی (بيننده با يك نظر، پويايي و به روز بودن جايگاه را متوجه شود) (5)
  • بيننده به راحتي، بدون فكر و تحليل بايد به مطلب مورد نظر دست يابد (اين عبارت برگرفته از كتب معتبر بين‌المللي بوده و عبارت "بدون فكر و تحليل" در جايگاه‌هاي معروف دنيا كاملاً موضوع جاافتاده‌اي است) (10)
  • تناسب عمق جايگاه (كاربر حداكثر با سه كليك به صفحة مورد نظر دست يابد) (10)
  • عناوين اصلي منو حداكثر مي‌توانند داراي دو زيرمنو باشند (اين بند، مربوط به بررسي ظاهر منوها بوده و ارتباطي با بند "تناسب عمق جايگاه" ندارد) (10)
  • ارائه مطالب توسط متن (html) بوده و در صورت لزوم امكان دانلود فايل (با فرمت Word, pdf) در كنار متن (براي مثال در صورت عدم نياز به استناد، از تصوير متن استفاده نگردد) (10)
  • براي هر فايل قابل دانلود، فرمت، حجم و تاریخ فایل‌های قرارداده شده قید شده باشد و در جهت استفاده بهتر بيننده، تا آنجا كه ممكن باشد حجم فايل‌ها كم باشد (10)
  • هر مطلبي كه در جايگاه قرار مي‌گيرد بايد داراي تاريخ باشد (بيننده به راحتي بايد از تاريخ درج مطالب جايگاه آگاهي يابد، حتي مطالبي كه گذر زمان از اهميت و اعتبار آنها كم نمي‌كند)
  • عدم استفاده از عناوين "بايگاني" يا "آرشيو" (قديم يا جديد بودن مطالب امري نسبي بوده و چه بسا مطالبي كه از ديد شركت قديمي شده و بايد در آرشيو قرار گيرد، از ديد بازديد كننده سايت كاملاً جديد باشد. بنابراين استفاده از اين دو عنوان فقط در شرايط خاص كه جايگزيني ندارد توجيه خواهد داشت) (10)
  • ایجاد قسمت‌های جدید، ابتکار و خلاقیت (اين بند مي‌تواند در تمامي بندها، مانند طراحي نيز ارزيابي گردد) (5)
160  
11

طراحي:

  • كاربرپسندي و جذابیت دیداری (ترکیب رنگ‌های متناسب با موضوع و عنوان سایت، جداول، اشکال، متون، تصاویر) (10)
  • طراحي يك قالب ثابت در كل جايگاه (در صورت استفاده از مدل Tabular در صفحة اصلي، حداقل سرصفحه (Banner) و پاصفحه در كليه صفحات يكسان باشد) (10)
  • بنر جايگاه مي‌تواند شامل نام كامل شركت، آرم و URL باشد (اين موضوع شامل كليه زبان‌هاي جايگاه است و عبارت كامل لاتين حروف اختصار استفاده شده در URL يا نام انگليسي شركت نيز مي‌تواند در بنر درج گردد) (10)
  • تغيير چيدمان اجزاي اصلي جايگاه مانند بنر و منوها براي زبان دوم (براي مثال منوي اصلي براي زبان فارسي، سمت راست و براي انگليسي، سمت چپ قرار گيرد) (5)
  • استفاده از طرح و شماي مشابه در جايگاه‌هاي چند زبانه (5)
  • استفاده مناسب از آيكن‌هاي زيبا و با كيفيت جهت راهنمايي بهتر بازديدكنندگان (5)
  • فرمت تصاوير استفاده شده بايدpng, Jpg, gif  بوده و با حجم بسيار پايين درج شوند (5)
50  
12

مديريت مصرف:

  • وجود بخش مديريت مصرف با محتواي زير:
  1. محاسبه هزينه مصرف، هم به صورت اطلاع رساني و هم محاسبه الكترونيكي (اين مورد ممكن است براي برخي از شركت‌ها –مانند آب- عدم مصداق باشد) (10)
  2. متون راهنمايي كننده راجع به نحوه مديريت مصرف از جمله طراحي منزل يا محل كار و نيز راهنماي انتخاب كالاهاي مرتبط با آب و برق (10)
20  
13

زيرسايت: (گستردگي مطالب و نياز به جايگاه تخصصي، سازمان را به سمت ايجاد زيرسايت سوق مي‌دهد كه در اين صورت بايد موارد زير لحاظ گردد)

  • انتخاب آدرس زيرسايت (URL) متناسب با موضوع، كوتاه و ساده (10)
  • لينك به پرتال اصلي شركت از هر زيرسايت به صورت آيكن واضح و مجزا (درج شعار سال، لينك‌هاي اجباري و امتيازدار مندرج در بند 4، براي زيرسايت‌ها نياز نيست) (10)
  • وجود بخش پيوندها جهت معرفي سايت‌هاي مرتبط با موضوع تخصصي همان زيرسايت (5)
  • كليه زيرسايت‌ها بايد از يك قالب با چارچوب واحد استفاده نمايند (رنگ زيرسايت‌ها مي‌تواند با يكديگر متفاوت باشد) (10)
  • كليه مطالب و محتواي هر زيرسايت بايد كاملاً تخصصي و صرفاً پيرامون موضوع جايگاه باشد (از پركردن بي‌مورد محتواي زيرسايت و كپي مطالب از پرتال سازمان يا ساير سايت‌ها جداً پرهيز شود) (5)
توضيح: در شركت‌هاي داراي زيرسايت، سايت اصلي شركت مي‌تواند به مثابه ويترين عمل كرده و در طراحي قالب، تفاوت‌هاي عمده‌اي با زيرسايت‌ها داشته باشد.
50  
14

امنیت: (دو مورد زیر در صورت صلاحدید ارزیاب با هماهنگی مسئول سایت انجام می شود)

اعمال استانداردهای امنیتی بر روی سرور (اعم از فایروال، آنتی ویروس، بستن پورت های غیرمجاز و...) (25)
CMS مورد استفاده باید دارای حداقل استانداردهای امنیتی باشد (25)
50  
مجموع امتیاز: 700  
 
 
خدمات الكترونيكي:
ردیف شـــــــــــرح امتیاز نمره
1 وجود يك لينك واضح و مشخص با عنوان خدمات الكترونيكي در صفحه اصلي جايگاه 40  
2 فهرست عناوین مصوب خدمات الكترونيكي در صفحه ايجاد شده 50  
3 وجود بخش "مشاهده قبض" صرفاً براي شركت‌هاي توزيع برق و آبفاي شهري و روستايي 30  
4 خدماتي كه فقط اطلاع رساني شده (به ازاي هر خدمت 1 امتياز) (ملاک، کافی بودن اطلاعات و راهنمایی کامل مشترکین است) 60  
5 خدماتي كه بصورت تعاملي (قابل پيگيري توسط كد رهگيري) ارائه شده (به ازاي هر خدمت 3 امتياز) (ملاک، صحت ارائه خدمات است) 100  
6 خدماتي كه بصورت تراكنشي ارائه شده (به ازاي هر خدمت 6 امتياز) (ملاک، صحت ارائه خدمات است) 120  
مجموع امتیاز: 400  
امتیاز کل (مجموع دو بخش عمومي و خدمات الكترونيك): 1100  
 
 
تبصره: منظور از كلمه "شركت"، كليه شركت‌هاي زيرمجموعه وزارت نيرو است و اين شامل مراكز پژوهشي و آموزشي نيز است.
 
منابع:
  • بخشنامه‌هاي ارزيابي جايگاه‌ها از طرف رياست جهموري
  • بخشنامه‌هاي ارزيابي جايگاه‌ها از طرف وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات
  • مصوبات كميسيون فناوري اطلاعات و ارتباطات صنعت آب و برق
  • دستورالعمل ضوابط جايگاه‌ها و پرتال‌هاي دستگاه‌هاي حاكميتي جمهوري اسلامي ايران
  • ضوابط و استانداردهاي بين‌المللي جايگاه‌ها از جمله سئو SEO (Search Engine Optimization)
  • معيارهاي ارزيابي شركت‌هاي مادرتخصصي وزارت نيرو
 
تعريف خدمت:
  1. اطلاع رساني: اطلاعات راجع به فرآيند و روند كار و قابل دسترس بودن فايل قابل چاپ فرم‌هاي مورد نياز براي انجام خدمت
  2. تعاملي: وجود فرم‌هاي الكترونيكي مرتبط با خدمت و امكان تكميل و ارسال آن (ارتباط يكسويه)
  3. تراكنشي: ارائه خدمت به صورت كاملاً الكترونيكي از ابتدا تا انتها (ارتباط دوسويه – رفت و برگشت)
 

[1] Site map
[2] Site index
[3] Hypertext (لينك به مطالب مرتبط)
[4] Hyperlink (لينك به آدرس‌هاي مرتبط)
[5] Poll
[6] Vote
[7] Frequently Asked Questions
[8] SEO (Search Engine Optimization)
[9] Bread Crumbs